Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội

Hatha Yoga là loại hình yoga phổ biến nhất hiện nay, là sự kết hợp giữa hai yếu tố cơ bản nhất

trong môn Yoga, là hơi thở và tư thế. Tập luyện Yoga nói chung và Hatha Yoga nói riêng giúp con

người duy trì sức khỏe, sự trẻ trung, cơ thể thêm dẻo dai, tăng sức bền, cải thiện đáng kể hoạt

động của các hệ cơ quan như: hệ miễn dịch, hệ tim mạch, hệ tiêu hóa Kết quả nghiên cứu bước

đầu đã đánh giá được thực trạng sức khỏe của người cao tuổi nữ khi bắt đầu tham gia tập luyện

môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội, làm cơ sở để ứng dụng và đánh giá hiệu quả tác động hệ

thống bài tập Hatha Yoga đối với sức khỏe của người tập.

Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội trang 1

Trang 1

Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội trang 2

Trang 2

Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội trang 3

Trang 3

Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội trang 4

Trang 4

Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội trang 5

Trang 5

pdf 5 trang xuanhieu 980
Bạn đang xem tài liệu "Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

Tóm tắt nội dung tài liệu: Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội

Đánh giá tình trạng sức khỏe người cao tuổi nữ tập luyện môn Hatha Yoga tại thành phố Hà Nội
sự phát triển về điều
kiện kinh tế - xã hội ở Việt Nam, hiện nay người
cao tuổi đã tự nguyện tìm đến và tập luyện các
hoạt động thể thao bằng nhiều hình thức, nội
dung phong phú như tập gậy dưỡng sinh, khí
công, thái cực quyền trong đó số đông người
tập đã chọn hình thức tập luyện môn Yoga, đặc
biệt là Hatha Yoga ngày càng nhiều với mục đích
duy trì, cải thiện và nâng cao sức khỏe.
Hatha Yoga là loại hình Yoga phổ biến nhất
hiện nay, là sự kết hợp giữa hai yếu tố cơ bản
nhất trong môn Yoga, là hơi thở và tư thế. Tập
luyện Yoga nói chung và Hatha Yoga nói riêng
giúp con người duy trì sức khỏe, sự trẻ trung, cơ
thể thêm dẻo dai, tăng sức bền, cải thiện đáng
kể hoạt động của các hệ cơ quan như: hệ miễn
dịch, hệ tim mạch, hệ tiêu hóa Tuy vậy, cho
đến nay các nghiên cứu về hiệu quả của tập
luyện Hatha Yoga đến việc duy trì, nâng cao sức
khỏe cho người cao tuổi còn nhiều hạn chế.
Nội dung bài viết giới thiệu kết quả đánh giá
được thực trạng sức khỏe của người cao tuổi nữ
khi bắt đầu tham gia tập luyện môn Hatha Yoga
tại thành phố Hà Nội, làm cơ sở để ứng dụng và
đánh giá hiệu quả tác động hệ thống bài tập
Hatha Yoga đối với sức khỏe của người cao tuổi
nữ trong quá trình tập luyện.
PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU
Nghiên cứu đã sử dụng các phương pháp sau:
Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu;
Phương pháp kiểm tra sư phạm; Phương pháp
kiểm tra y sinh; Phương pháp kiểm tra tâm lý;
Phương pháp toán học thống kê.
KEÁT QUAÛ NGHIEÂN CÖÙU VAØ BAØN LUAÄN
Nghiên cứu đã tiến hành lựa chọn mẫu và
tiến hành khảo sát 490 người cao tuổi nữ có độ
tuổi từ 60 tuổi trở lên theo Luật Người cao tuổi
số 39/2009/QH12 (nghiên cứu lựa chọn mẫu
trong độ tuổi từ 60 đến dưới 75 tuổi) hiện bắt
đầu tham gia tập luyện Hatha Yoga tại các Câu
lạc bộ người cao tuổi, các Trung tâm TDTT trên
địa bàn thành phố Hà Nội với các nội dung sau:
- Về tình trạng một số bệnh lý thường gặp
71
- Sè 3/2021
của người cao tuổi (thông qua khảo sát bằng
phiếu hỏi). Nghiên cứu chỉ tập trung vào những
người mắc 1 trong các nhóm các bệnh lý thường
gặp của người cao tuổi.
- Thực trạng các yếu tố hình thái, chức năng,
tâm lý.
- Thực trạng về thể lực.
- Thực trạng về các triệu chứng cơ năng.
1. Kết quả khảo sát về tình trạng bệnh lý.
Nghiên cứu tiến hành khảo sát về tình trạng
một số bệnh lý thường gặp của người cao tuổi
nữ thông qua phiếu điều tra. Kết quả thu được ở
bảng 1 cho thấy:
Bảng 1. Tình trạng bệnh lý thường gặp của người cao tuổi nữ 
tham gia tập luyện Hatha Yoga tại Hà Nội (n=490)
TT Tình trạng mắc các bệnh lý thường gặp
Kết quả khảo sát
Xếp hạng
mi Tỷ lệ %
1 Các bệnh về tim mạch và hệ thống tuần hoàn 87 17.76 1
2 Các bệnh về hệ hô hấp 81 16.53 3
3 Các bệnh về hệ xương khớp 55 11.22 5
4 Các bệnh về đường tiêu hóa 59 12.04 4
5 Các bệnh về hệ thần kinh 52 10.61 6
6 Bệnh tiểu đường 84 17.14 2
7 Các bệnh rối loạn một số chỉ số về mỡ máu 51 10.41 7
8 Các bệnh lý khác 21 4.29 8
Hầu hết người cao tuổi nữ được tiến hành
khảo sát đều mắc các bệnh lý thường gặp của
người cao tuổi, trong đó chiếm tỷ lệ nhiều nhất
(87/490 ý kiến, chiếm tỷ lệ 17.76%) là các bệnh
lý về tim mạch và hệ thống tuần hoàn (như: bệnh
suy tim, bệnh xơ vữa động mạch, bệnh thiểu năng
mạch vành, bệnh tăng huyết áp). Xếp ở vị trí
thứ 2 là bệnh tiểu đường (với 84/490 ý kiến,
chiếm tỷ lệ 17.14%), tiếp đến ở vị trí thứ 3 là
nhóm các bệnh lý về đường hô hấp (như: bệnh
viêm họng, viêm phế quản mạn tính, giãn phế
quản, tâm phế mạn tính, hen phế quản, bệnh phổi
tắc nghẽn mạn tính) với 81/490 ý kiến, chiếm
tỷ lệ 16.53%. Nhóm các bệnh lý về đường tiêu
hóa, nhóm các bệnh lý rối loạn một số chỉ số về
mỡ máu, nhóm bệnh lý về xương khớp, thần kinh
có tỷ lệ khá tương đồng (chiếm tỷ lệ từ 10.41%
đến 12.04%). Còn lại 21/490 ý kiến, chiếm tỷ lệ
4.29% là mắc các loại bệnh lý khác.
Từ kết quả đánh giá khái quát về tình trạng
bệnh lý của người cao tuổi nữ tham gia tập luyện
môn Hatha Yoga, sẽ là căn cứ để nghiên cứu
hiệu quả tác động hệ thống bài tập Hatha Yoga
đối với sức khỏe của người tập theo từng nhóm
bệnh lý thường gặp khác nhau ở người cao tuổi.
2. Thực trạng về yếu tố hình thái, chức
năng, tâm lý và tố chất thể lực
Kết quả thu được ở bảng 2 cho thấy:
Nghiên cứu tiến hành kiểm tra trên 490 người
cao tuổi nữ mới tham gia tập luyện môn Hatha
Yoga theo các độ tuổi từ 60 đến 65 tuổi, từ trên
65 đến dưới 70, từ 70 đến dưới 75 tuổi thông
qua 16 test, chỉ số thuộc các nhóm hình thái,
chức năng sinh lý, tâm lý và tố chất thể lực, trên
cơ sở đó so sánh sư khác biệt giữa các nhóm đối
tượng kiểm tra. Kết quả ở bảng 2 cho thấy:
- Khi xem xét đến các chỉ số hình thái cho
thấy: Chỉ số chiều cao đứng và cân nặng của
người cao tuổi nữ tham gia tập luyện môn Hatha
Yoga về cơ bản ở các nhóm tuổi còn khá phân
tán, không đồng đều nhau (CV > 10.00%), đồng
thời kết quả so sánh giữa các nhóm tuổi không
có sự khác biệt (ttính 0.05). Về chỉ
số béo gầy (chỉ số BMI) cũng có diễn biến tương
tự (tuy rằng chỉ có sự khác biệt giữa 2 nhóm tuổi
từ trên 65 đến dưới 70 và nhóm tuổi từ 70 đến
dưới 75, ttính > tbảng với P < 0.05). Khi so sánh với
thang phân loại về chỉ số béo gầy (chỉ số BMI)
của Tổ chức y tế thế giới (WHO) dành cho người
châu Á và thang phân loại của Hiệp hội đái
đường các nước châu Á (IDI & WPRO) được áp
dụng cho người châu Á cho thấy, nhìn chung ở
các nhóm tuổi, người cao tuổi nữ tham gia tập
luyện môn Hatha Yoga đều ở ngưỡng bình
thường (WHO BMI (kg/m2): 18.50 - 24.90 ở
mức bình thường; IDI & WPRO BMI (kg/m2):
72
Bảng 2. Thực trạng về một số chỉ số hình thái, chức năng, tâm lý, tố chất thể lực của
người cao tuổi nữ tham gia tập luyện Hatha Yoga tại Hà Nội 
TT Test, chỉ số
Kết quả kiểm tra theo độ tuổi So sánh
Độ tuổi từ 60 đến 65
(n = 167)
Độ tuổi từ trên 65 
đến dưới 70 
(n = 158)
Độ tuổi từ 70 đến
dưới 75 (n = 165) t1,2 t2,3 t1,3
x ± d Cv x ± d Cv x ± d Cv
I Hình thái
1 Chiều cao đứng (cm) 154.66±18.73 12.11 155.11±17.91 11.55 154.15±17.10 11.09 0.22* 0.49* 0.25*
2 Cân nặng (kg) 57.68±7.52 13.04 56.88±7.29 12.82 58.25±7.07 12.13 0.97* 1.71* 0.713*
3 Chỉ số BMI 18.65±1.89 10.16 18.34±1.91 10.43 18.89±1.93 10.22 1.47* 2.61 1.17*
II Chức năng
1 Tần số mạch tĩnh(lần/phút) 80.45±8.92 11.09 81.79±9.59 11.72 83.98±10.25 12.21 1.30* 1.97 3.34
2
Tần số mạch trước
vận động (đi bộ 5
phút) (lần/phút)
81.43±9.81 12.05 83.06±9.80 11.79 85.55±9.78 11.43 1.49* 2.28 3.83
3
Tần số mạch trong
vận động (đi bộ 5
phút) (lần/phút)
113.21±12.19 10.77 115.88±12.90 11.13 120.76±13.60 11.26 1.91* 3.31 5.32
4
Tần số mạch sau vận
động (đi bộ 5 phút)
(lần/phút)
84.47±7.66 9.07 86.82±8.50 9.8 90.49±9.35 10.33 2.61 3.69 6.41
5 HATT (mmHg) 138.21±14.13 10.22 140.44±13.73 9.78 140.78±13.33 9.47 1.44* 0.22* 1.70*
6 HATTr (mmHg) 85.67±8.37 9.77 89.98±8.63 9.59 90.11±8.88 9.86 4.56 0.13* 4.68
7 Dung tích sống (ml) 2024.55±209.34 10.34 1999.85±216.40 10.82 1967.05±223.46 11.36 1.04* 1.34* 2.41
8 Dung tích sống 1giây (ml) 1421.12±150.07 10.56 1409.47±160.39 11.38 1396.92±170.70 12.22 0.67* 0.68* 1.37*
III Tâm lý
1 Năng lực chú ý (sốxếp đúng) 12.33±2.03 16.43 12.18±2.11 17.29 12.29±2.19 17.78 0.65* 0.46* 0.17*
2 Trí nhớ ngắn hạn (sốnhớ) 5.33±0.90 16.89 5.26±0.96 18.16 5.32±1.01 19.01 0.63* 0.54* 0.05*
IV Tố chất thể lực
1 Lực bóp tay thuận (kG) 19.44±2.94 15.11 18.43±2.99 16.23 17.36±3.31 19.05 3.08 3.04 6.06
2 Dẻo gập thân (cm) 5.11±0.88 17.22 4.86±0.91 18.67 4.57±0.92 20.14 2.51 2.83 5.44
3 Đi bộ 5 phút (m) 440.78±83.57 18.96 418.87±83.98 20.05 394.20±87.79 22.27 2.35 2.58 4.95
18.50 - 22.90 ở mức bình thường).
- Về các chỉ số chức năng sinh lý cho thấy:
Nhìn chung, các chỉ số chức năng sinh lý của
người cao tuổi nữ ở các nhóm tuổi là không
đồng đều nhau (hầu hết các chỉ số có CV >
10.00%), chỉ có từ 2 đến 3 chỉ số ở mỗi nhóm
tuổi là tương đối đồng đều (CV < 10.00%).
+ Chức năng tim mạch (thông qua các chỉ số
tần số mạch yên tĩnh, tần số mạch trước, trong
và sau vận động) ở cả 03 nhóm tuổi đều ở mức
cao hơn so với các chỉ số tim mạch của người
cao tuổi ở mức bình thường (cụ thể: người cao
tuổi bình thường có tần số mạch khoảng từ 60 -
70 lần/phút). Các chỉ số này hầu như có sự khác
biệt giữa nhóm tuổi từ trên 65 đến dưới 70 và
nhóm tuổi từ 70 đến dưới 75, ttính > tbảng với P <
0.05). Tuy vậy, về khả năng hồi phục của các
nhóm tuổi thông qua chỉ số tần số mạch sau vận
động (đi bộ 5 phút) ở cả 3 nhóm tuổi là tương
đối tốt. Sau 10 phút nghỉ ngơi, tần số mạch về
cơ bản đã trở về trạng thái ban đầu (so với tần
số mạch yên tĩnh).
+ Các chỉ số về huyết áp (tối đa và tối thiểu)
cho thấy, ở cả 3 nhóm tuổi đều có chung một
Ghi chú: * tương đương P>005
BµI B¸O KHOA HäC
73
- Sè 3/2021
trạng thái huyết áp cao hơn so với mức bình
thường ở người cao tuổi (theo Tổ chức Y tế Thế
giới (WHO) và theo khuyến cáo của Hội Tim
mạch Việt Nam năm 2008, ở mức bình thường -
cao là 130 - 139 mmHg đối với HATT và 85 - 89
mmHg đối với HATTr). Như vậy có thể thấy,
người cao tuổi nữ ở cả 3 nhóm tuổi tham gia tập
luyện môn Hatha Yoga mà nghiên cứu đã tiến
hành khảo sát hầu hết đã tiệm cận hoặc đang ở
trạng thái bệnh lý tăng huyết áp nguyên phát giai
đoạn 1 (đặc biệt là nhóm tuổi từ 70 đến dưới 75).
+ Về chức năng hô hấp: Các chỉ số về chức
năng hô hấp (dung tích sống) của người cao tuổi
nữ (ở cả 3 nhóm tuổi) là không đồng đều nhau
(hầu hết các chỉ số có CV > 10.00%), và hầu
như không có sự khác biệt đáng kể giữa 3 nhóm
tuổi mà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát (ttính <
tbảng với P > 0.05). Tuy nhiên, các chỉ số này ở
đối tượng khảo sát nhìn chung thấp hơn so với
chỉ số dung tích sống người cao tuổi bình
thường do Hội phổi Việt Nam công bố (của
người Việt Nam lúc 60 - 64 tuổi nữ giới là
khoảng 2750 ml).
+ Về các chỉ số tâm lý: Hầu hết các chỉ số
tâm lý của người cao tuổi nữ ở các nhóm tuổi là
không đồng đều nhau (hầu hết các chỉ số có CV
> 10.00%), đồng thời không có sự khác biệt
giữa các nhóm tuổi (ttính 0.05). 
Về năng lực chú ý: giá trị trung bình thu được
ở mức yếu theo chuẩn phân loại của người
trưởng thành, nếu so sánh với mức phân loại thì
giá trị trung bình đạt ở mức năng lực chú ý yếu
(< 14 - 15).
Về năng lực trí nhớ ngắn hạn: Giá trị trung
bình thu được ở mức trung bình theo tiêu chuẩn
phân loại ở người bình thường (mức trung bình
trong khoảng từ 5.00 - 6.50).
+ Về tố chất thể lực: Hầu hết các test thể lực
của người cao tuổi nữ ở các nhóm tuổi đều ở
mức phân tán khá cao (CV > 10.00%), đồng thời
có sự khác biệt giữa các nhóm tuổi (ttính > tbảng
với P < 0.05). Sự khác biệt này thể hiện theo xu
hướng năng lực vận động (tố chất thể lực) nhóm
tuổi cao hơn có kết quả kiểm tra kém hơn so với
các nhóm tuổi thấp. Điều này hoàn toàn phù hợp
với quy luật lão hóa theo độ tuổi của người cao
tuổi nữ nói chung.
4. Thực trạng về các triệu chứng cơ năng
Nghiên cứu tiến hành khảo sát 490 người cao
tuổi nữ tham gia tập luyện Hatha Yoga trên địa
bàn thành phố Hà Nội về một số triệu chứng cơ
năng (hay còn gọi là cảm giác chủ quan về trạng
thái sức khỏe) thông qua phiếu khảo sát. 
Nội dung khảo sát đánh giá được thiết kế
theo cách thức quy đổi ra điểm ở mỗi tiêu chí
khảo sát tương ứng với 3 mức điểm như sau: 1)
Thường xuyên - 3 điểm; 2) Thỉnh thoảng - 2
điểm; 3) Không có - 1 điểm. Kết quả thu được
ở bảng 3 cho thấy:
Về triệu chứng cơ năng của các đối tượng khảo
Bảng 3. Kết quả khảo sát về thực trạng các triệu chứng cơ năng 
của người cao tuổi nữ tham gia tập luyện Hatha Yoga tại Hà Nội 
TT Triệu chứng cơnăng
Độ tuổi từ 60 đến 65
(n = 167)
Độ tuổi từ trên 65 đến
dưới 70 (n = 158)
Độ tuổi từ 70 đến
dưới 75 (n = 165)
x ± d Cv x ± d Cv x ± d Cv
1 Đau đầu 2.35±0.51 21.7 2.33±0.51 22.02 2.31±0.52 22.35
2 Mệt mỏi 2.28±0.61 26.75 2.30±0.60 25.89 2.33±0.58 25.04
3 Tức ngực 2.17±0.42 19.35 2.19±0.43 19.76 2.20±0.44 20.16
4 Chóng mặt 2.14±0.48 22.43 2.12±0.49 23.21 2.09±0.50 24.01
5 Mất ngủ 2.07±0.39 19.05 2.09±0.42 20.09 2.10±0.44 21.12
6 Hồi hộp 1.55±0.26 16.77 1.57±0.28 18.08 1.59±0.31 19.35
7 Hay quên 1.26±0.28 22.27 1.25±0.26 20.57 1.24±0.23 18.84
8 Không tập trung 1.18±0.24 20.14 1.19±0.24 19.95 1.19±0.24 19.77
74
sát theo nhóm tuổi về cơ bản có sự tương đồng cả
về kết quả khảo sát và sự phân tán của các số liệu,
qua đó đã chỉ ra sự khác biệt lớn ở các triệu chứng
cơ năng của người cao tuổi nữ tham gia tập luyện
môn Hatha Yoga tại Hà Nội (CV > 10.00%). Kết
quả này cho thấy, các triệu chứng cơ năng không
chỉ phản ánh trạng thái chức năng cơ thể mà còn
chịu chi phối bởi trạng thái tâm lý cá nhân, áp lực
trong cuộc sống hàng ngày.
Các triệu chứng cơ năng mà đối tượng khảo
sát thường xuyên xuất hiện và cảm nhận là các
triệu chứng đau đầu, mệt mỏi, tức ngực, chóng
mặt và mất ngủ. Các triệu chứng còn lại như hồi
hộp, hay quên, không tập trung thì ít xuất hiện
hơn. Các triệu chứng về cảm giác mệt mỏi, đau
đầu, chóng mặt, tức ngực là những dấu hiệu
phản ánh chủ yếu mức độ tưới máu cho não.
Mức độ tưới máu suy giảm đã dẫn đến giảm
mức độ tập trung chú ý và cảm giác lạc quan,
vui vẻ của người cao tuổi nữ tập luyện môn
Hatha Yoga. Kết quả này một lần nữa đồng thời
phản ánh sự lão hóa của các chức năng hô hấp
và chức năng tim mạch của phần lớn đối tượng
mà nghiên cứu đã tiến hành khảo sát.
Như vậy, các kết quả nghiên cứu đánh giá
thực trạng sức khỏe của người cao tuổi nữ tập
luyện môn Hatha Yoga sẽ là căn cứ để tiến hành
nghiên cứu ứng dụng các bài tập Hatha Yoga
cho từng nhóm đối tượng theo tình trạng sức
khỏe, bệnh lý.
KEÁT LUAÄN
Thực trạng sức khỏe
của người cao tuổi nữ tập
luyện môn Hatha Yoga trên
địa bàn thành phố Hà Nội
hiện nay tương đối thấp,
biểu hiện qua tiền sử các
bệnh lý thường gặp của
người cao tuổi (như các
bệnh về tim mạch và hệ
thống tuần hoàn, các bệnh
về hệ hô hấp, bệnh tiểu
đường), đồng thời các chỉ
số về hình thái, chức năng
sinh lý, tâm lý, tố chất thể
lực của đối tượng khảo sát
thấp hơn các chỉ số bình
thường của người cao tuổi. Điều đó biểu hiện qua
các triệu chứng cơ năng thường gặp ở mức độ
thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, đau đầu, chóng
mặt, khó tập trung ở mức độ thường xuyên của
người cao tuổi nữ mà quá trình nghiên cứu đã tiền
hành khảo sát, đánh giá. Các kết quả khảo sát này
cơ bản là phản ánh đúng quy luật lão hóa của con
người.
TAØI LIEÄU THAM KHAÛ0
1. Lưu Quang Hiệp (1998), Đặc điểm phát
triển thể chất của người cao tuổi, Nxb TDTT,
Hà Nội.
2. Trần Nguyệt Hồng (2001), Những bệnh
thường gặp ở người lớn tuổi, Nxb Phụ nữ, Hà Nội.
3. Hội Tim mạch học Việt Nam (2009),
Khuyến cáo chẩn đoán và xử trí tăng huyết áp
của Hội Tim Mạch học Việt Nam.
4. Lê Quý Phượng (2003), Sức khoẻ người
có tuổi và vấn đề tập luyện thể dục thể thao,
Nxb TDTT, Hà Nội.
5. Trịnh Tập (2004), Lão hoá và phương
pháp chống lão hoá, Nxb Tổng hợp, thành phố
Hồ Chí Minh.
(Bài nộp ngày 10/6/2021, phản biện ngày
15/6/2021, duyệt in ngày 29/6/2021)
Tập luyện các động tác Yoga phù hợp giúp cải thiện sức khỏe
cho người cao tuổi
BµI B¸O KHOA HäC

File đính kèm:

  • pdfdanh_gia_tinh_trang_suc_khoe_nguoi_cao_tuoi_nu_tap_luyen_mon.pdf